หากพูดถึงความยั่งยืน ก็มีจุดเริ่มต้นมาจากเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน หรือ Sustainable Development Goals (SDGs) เป็นกรอบการพัฒนาระดับโลกที่องค์การสหประชาชาติ (UN) กำหนดขึ้นในปีพ.ศ. 2558 SDGs ประกอบด้วย 17 เป้าหมายหลัก ครอบคลุมมิติทางเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม
![](http://read.montivory.com/wp-content/uploads/sites/2/2024/07/sdg-goal.png)
SDGs มีเป้าหมายสำคัญในการแก้ไขปัญหาความยากจน ความเหลื่อมล้ำ และการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ โดยตั้งเป้าให้บรรลุภายในปีพ.ศ. 2573 การดำเนินการตาม SDGs ต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ทั้งภาครัฐ เอกชน และประชาสังคม
การเงินเพื่อความยั่งยืนและ ESG
เพื่อให้ SDGs สามารถเกิดขึ้นได้จึงนำมาสู่การพัฒนาแนวคิด “การเงินเพื่อความยั่งยืน” หรือ Sustainable Finance ซึ่งนำปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อม สังคม และธรรมาภิบาลขององค์กร (Environmental, Social, and Governance: ESG) มาพิจารณาในการตัดสินใจลงทุนและการดำเนินธุรกิจ
ESG ประกอบด้วย 3 องค์ประกอบหลัก:
- Environmental (E): การดูแลสิ่งแวดล้อม เช่น การลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก การจัดการขยะ
- Social (S): ความรับผิดชอบต่อสังคม เช่น การดูแลพนักงาน สิทธิมนุษยชน ความปลอดภัยในการทำงาน
- Governance (G): การกำกับดูแลกิจการที่ดี เช่น การมีธรรมาภิบาลในการดำเนินธุรกิจ โปร่งใสสามารถตรวจสอบได้ การต่อต้านคอร์รัปชัน
ESG กลายเป็นเครื่องมือสำคัญในการประเมินการดำเนินงานของธุรกิจ โดยนักลงทุนและสถาบันการเงินใช้ข้อมูล ESG ในการตัดสินใจลงทุนและให้สินเชื่อที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาเพื่อความยั่งยืน
![](http://read.montivory.com/wp-content/uploads/sites/2/2024/07/Asset-1@2x-8.png)
การขับเคลื่อน ESG ในภาคธุรกิจ
ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา เราจะสังเกตว่าองค์กรขนาดใหญ่ทั่วโลกได้เริ่มให้ความสำคัญกับ ESG มากขึ้นอย่างเห็นได้ชัด ด้วยเหตุผลหลายประการ:
- การตอบสนองความต้องการของผู้บริโภค: ลูกค้า โดยเฉพาะกลุ่ม Gen Z และ Millennials ให้ความสำคัญกับแบรนด์ที่มีความรับผิดชอบต่อสังคมและสิ่งแวดล้อม รวมถึงเริ่มยินดีที่จะจ่ายเงินมากขึ้นให้กับผลิตภัณฑ์ที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม
- การดึงดูดและรักษาบุคลากรที่มีความสามารถ: คนรุ่นใหม่มักเลือกทำงานกับองค์กรที่มีค่านิยมสอดคล้องกับตนเอง การมีนโยบาย ESG ที่ชัดเจน จะช่วยดึงดูดและรักษาบุคลากรที่มีความสามารถ
- การสร้างนวัตกรรมและโอกาสทางธุรกิจ: การมุ่งเน้น ESG จะกระตุ้นให้เกิดการพัฒนาผลิตภัณฑ์และบริการที่ตอบโจทย์ความต้องการของตลาดในอนาคต เช่น เทคโนโลยีสะอาด หรือบรรจุภัณฑ์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม
- การเพิ่มประสิทธิภาพและลดต้นทุน: การดำเนินงานตามแนวทาง ESG อาจนำไปสู่การใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น ซึ่งช่วยลดต้นทุนในระยะยาว
- การเข้าถึงแหล่งเงินทุนและการลงทุน: นักลงทุนสถาบันและกองทุนขนาดใหญ่เริ่มให้ความสำคัญกับการลงทุนในบริษัทที่มีผลการดำเนินงานด้าน ESG ที่ดี
- การสร้างความได้เปรียบทางการแข่งขัน: บริษัทที่เป็นผู้นำด้าน ESG มักได้รับการยอมรับจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสียและมีโอกาสในการกำหนดมาตรฐานของอุตสาหกรรม
- กฎระเบียบต่างๆที่เกี่ยวข้องกับความยั่งยืน: หลายประเทศเริ่มออกกฎหมายและข้อบังคับที่เกี่ยวข้องกับ สิ่งแวดล้อมมากขึ้น โดยเฉพาะการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (Climate Change)
![](http://read.montivory.com/wp-content/uploads/sites/2/2024/07/Blog-2024-SDG-Goal.jpg)
Climate Change: หัวใจสำคัญของ ESG และ SDGs
การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ หรือ Climate Change เป็นประเด็นสำคัญที่อยู่ในใจกลางของทั้ง ESG และ SDGs เนื่องจากผลกระทบรุนแรงต่อเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมในระดับโลก การแก้ไขปัญหา Climate Change จึงเป็นเป้าหมายสำคัญที่ทุกภาคส่วนต้องร่วมมือกัน
ความพยายามในการลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกนำไปสู่การเปลี่ยนผ่านไปสู่เศรษฐกิจคาร์บอนต่ำ (Low-carbon Economy) ซึ่งเน้นการใช้พลังงานสะอาด การเพิ่มประสิทธิภาพการใช้ทรัพยากร และการพัฒนาเทคโนโลยีสีเขียว
ผลกระทบต่อผู้ประกอบการ SMEs ไทย
จากการที่องค์กรขนาดใหญ่ทั่วโลกปรับตัวสู่แนวทาง ESG และพัฒนา Low-carbon Value Chain ส่งผลกระทบโดยตรงต่อ SMEs ดังนี้:
- การเป็นส่วนหนึ่งของห่วงโซ่อุปทาน: บริษัทขนาดใหญ่อาจกำหนดเกณฑ์ด้าน ESG สำหรับซัพพลายเออร์ ทำให้ SMEs ที่เป็นส่วนหนึ่งของห่วงโซ่อุปทานต้องปรับตัวเข้าสู่เศรษฐกิจคาร์บอนต่ำเช่นกัน เพื่อรักษาความสัมพันธ์ทางธุรกิจ
- การแข่งขันในตลาดโลก: ลูกค้าต่างประเทศอาจเลือกคู่ค้าที่มีการดำเนินงานตามแนวทาง ESG มากขึ้น ทำให้ SMEs ไทยที่ไม่ปรับตัวอาจเสียเปรียบในการแข่งขันและอาจะถูกทดแทนด้วยสินค้าประเภทเดียวกันที่มีการปล่อยคาร์บอนที่ต่ำกว่า
- การเข้าถึงแหล่งเงินทุน: สถาบันการเงินทั้งในและต่างประเทศเริ่มใช้เกณฑ์ ESG ในการพิจารณาปล่อยสินเชื่อ ทำให้ SMEs ที่ไม่มีการดำเนินงานตามแนวทาง ESG อาจเข้าถึงแหล่งเงินทุนได้ยากขึ้น
- ต้นทุนและการปรับกระบวนการผลิต: การปรับเปลี่ยนสู่กระบวนการผลิตที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมอาจเพิ่มต้นทุนในระยะสั้น แต่เป็นสิ่งจำเป็นเพื่อความอยู่รอดในระยะยาว
- โอกาสทางธุรกิจใหม่: การพัฒนา Low-carbon Value Chain อาจสร้างโอกาสใหม่ๆ สำหรับ SMEs ที่สามารถนำเสนอผลิตภัณฑ์หรือบริการที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม
การปรับตัวเข้าสู่แนวทาง ESG อาจจะเป็นการสร้างภาระให้กับผู้ประกอบการไทยโดยเฉพาะ SMEs ในช่วงแรก แต่ถ้าหากเริ่มศึกษาถึงผลกระทบและวางแผนการปรับเปลี่ยนกระบวนการผลิต รวมถึงการนำเทคโนโลยีสะอาดรวมถึงพลังงานทดแทนมาใช้ ก็จะสามารถสร้างความได้เปรียบทางการแข่งขันและการเติบโตในระยะยาวอีกด้วย